مشاوره، قبول داوری، وکالت در پرونده های خانواده، ارث و حکمیت، موسسه حقوقی بین المللی دادگستران ۰۲۱۴۴۳۳۴۵۴۳

Toggle navigation

عنوان: استحقاق زوجه متوفی نسبت به قیمت عرصه پیام: درصورتی که با توجه به قانون حاکم در زمان فوت مورث، زوجه از عرصه ارث نمی برده و سهم وی از ماترک پس از فوت و صدور گواهی انحصار وراثت، اعطاء نشده باشد، بعد از اصلاح قانون، وی نسبت به قیمت عرصه ذی حق خواهد بود. مستندات:

شماره دادنامه قطعی : 9309970908900323 تاریخ دادنامه قطعی : 1393/10/17 گروه رأی: حقوقی آراء منتخب پرونده: شعبه دیوان عالی کشور

• مشخصات
• متن
• نتیجه تحلیلی
• رأی خلاصه جریان پرونده

خانم الف. ر. با قیمومت آقای س.ص. و وکالت آقای ر.م. وکیل مرکز مشاوران قوه قضائیه دادخواستی به‌طرفیت آقایان پ.ر.- ر.ش. و ت.- پ.- الف.- ن.- الف.- س. و ی. همگی ص. و خانم الف. ر. با قیمومت س.ص. (همسر متوفی) به خواسته ابطال معامله نسبت به سهم موکله به تاریخ 1390/10/1 تقدیم محاکم عمومی ارومیه نموده که پرونده به شعبه دوم عمومی ارجاع شده است. شرح دادخواست اجمالاً این است که حسب مبایعه‌نامه 7832- 1390/10/1 چهاردانگ یک قطعه زمین زراعی به پلاک ثبتی .... توسط خواندگان و خواهان به ثمن معلوم معامله شده است. حسب دادنامه 801332- 1391/12/15 شعبه هشتم دادگاه حقوقی ارومیه حکم به حجر خواهان صادر شده که تاریخ حجر به دو سال قبل از صدور حکم یعنی حدوداً 1385/12/15 و در زمان معامله محجور بوده است. لذا مستنداً به مواد 210 الی 213 قانون مدنی تقاضای صدور حکم به شرح فوق نموده است. آقای پ.ر. طی لایحه‌ای اعلام نموده که وی اطلاعی از وضعیت خانم الف. ر. ندارد و تصمیم و رأی دادگاه در این خصوص مورد قبول وی می‌باشد. همچنین طی لایحه دیگری تعداد دیگری از خواندگان ی.- پ.- ن. و الف. هم اعلام کرده‌اند که تصمیم دادگاه مورد قبول آنان می‌باشد. در جلسه مورخ 1392/8/11 دادگاه که با حضور وکیل خواهان و وکیل خواندگان تشکیل شده است. وکیل خواهان اظهار داشته دعوی به شرح دادخواست است و وکیل خواندگان دفاعاً اظهار داشته که موکل برابر بیع‌نامه 1390/10/1 اقدام به خرید 4 دانگ مشاع از شش‌دانگ پلاک ثبتی .... نموده است و نظر به افزایش فاحش قیمت زمین در دو سال گذشته خواندگان از ایفای تعهدات خود امتناع و بدواً اقدام به شکایت کیفری جعل نموده‌اند که منتهی به صدور قرار منع تعقیب و برائت موکل شده و از تنظیم سند به نام موکل خودداری می‌نمایند و علی‌رغم پرداخت مبلغ 500 میلیون تومان از بابت ثمن معامله مجبور به طرح دعوی حقوقی شده است که حسب دادنامه شماره 930095 شعبه 14 حقوقی حکم به تنظیم سند صادر شده و این رأی در شعبه نهم دادگاه تجدیدنظر طی دادنامه 640-920 تأیید شده است. علت اصلی طرح دعوی حاضر افزایش قیمت زمین است از دیگرسو قیم خواهان آقای س.ص. نیز به‌عنوان شاهد در دفترخانه .. ارومیه سند اقرار رسید ثمنیه اعیانی را امضاء کرده و وی کاملاً با وضعیت خانم الف. آشنا بوده است و تقاضای صدور حکم بر بطلان دعوی را نموده است وکیل خواهان مجدداً اظهار داشته در خصوص حجر موکل دادنامه‌ای صادر شده که ضمیمه پرونده است و ایراد و خدشه‌ای متوجه آن نیست و استناد وکیل فرجام‌خوانده به دریافت وجه توسط قیم دلیلی بر تصدیق و صحت معامله نیست چرا که قیم اخیراً منصوب شده است و صدور حکم بر بطلان معامله را خواستار شده است (نسبت به سهم محجور). در ادامه دادگاه پرونده حجری را از لحاظ بررسی تاریخ حجر مورد مطالبه قرار داده است که در این فاصله آقای ح.س. با تقدیم وکالت‌نامه به‌عنوان وکیل آقای ر.ش. (خواهان) وارد پرونده شده است وی همچنین طی لایحه‌ای که تقدیم دادگاه نموده در خصوص دعوی مطروحه دفاعاً اظهار داشته که اصلاح ماده 964 قانون مدنی در تاریخ 6 بهمن 87 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و حسب قانون اخیر زوجه از کلیه ماترک مورث ارث می‌برد. اما در مانحن‌فیه حسب نظریه اداره حقوقی مورخ 1388/3/2 تصریح به این مسأله شده که مطابق ماده 3 قانون مدنی اثر قانون نسب به آتیه است و نسبت به ماقبل خود اثری ندارد بنابراین با اصلاح مواد 936-938 قانون مدنی تسری میراث زوجه به قیمت عرصه تابع قانون زمان وفات است نه قانون زمان صدور گواهی انحصار وراثت یا تقسیم ترکه و مواد 936 و 938 ملاک در تعیین قصد زوج از ماترک متوفی تاریخ فوت اوست نه تاریخ صدور گواهی و زوج خواهان آقای ح.ص. در تاریخ 1375/9/15 وفات یافته و لذا خانم الف. ر. از ملک موضوع مبایعه‌نامه پیوستی مورخ 1390/10/1 هیچ‌گونه سهم‌الارثی نداشته فلذا با فرض صحت حجر و ابطال امضای ذیل مبایعه‌نامه هیچ‌گونه تأثیری در صحت آن ندارد و خواهان از ماترک موضوع مبایعه‌نامه که عرصه می‌باشد سهمی نخواهد داشت و لذا تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را نموده است. سپس دادگاه با وصول پرونده استنادی مبادرت به انعکاس آن در صورت‌جلسه مورخ 1392/12/28 نموده که خلاصتاً این‌گونه است... آقای ی.ص. در تاریخ 1391/11/15 در خصوص خانم الف. ر. مادرش تقاضای قیمومت وی را به لحاظ حجر نموده که پس از تأیید پزشکی قانونی در ارتباط با محجور بودن مشارالیها در خصوص تاریخ شروع حجر اظهارنظر دقیق میسور نبوده لیکن اضافه شده می‌تواند از حدود دو سال اخیر شروع شده باشد که نهایتاً حکم حجر وی صادر و آقای ص. به‌عنوان قیم انتخاب و آقای س.ص. به‌عنوان قیم او انتخاب شده است. پرونده حکایت دیگری ندارد و سپس دادگاه طی دادنامه شماره 201290- 1392/12/13 خلاصتاً این‌گونه رأی داده است... با توجه به محتویات پرونده و مندرجات دادخواست و کپی مستندات ابرازی با التفات به مندرجات لوایح تقدیمی و بررسی پرونده سرپرستی که مؤید حجر خواهان در زمان انجام معامله بوده است و عدم دفاع موجهی از سوی وکلای خوانده ردیف یک دعوی را در مورد مشارالیه ثابت دانسته و حکم به ابطال معامله صادر و در خصوص خواندگان ردیف 2 و وراث مرحوم از ردیف 1 الی 7 توجهاً به انجام معامله با خوانده ردیف 1 و عدم توجه دعوی به نامبردگان قرار رد دعوی صادر و در مورد خوانده ردیف 8 نیز با عنایت به اینکه وی خواهان دعوی بوده است طرح دعوی به‌طرفیت وی را صحیح ندانسته و به لحاظ عدم قابلیت پذیرش آن قرار عدم استماع دعوی را صادر نموده است. که در این مرحله نسبت به دادنامه موصوف از سوی آقای ر.ش. فرجام‌خواهی شده است که پرونده به دیوان‌عالی کشور ارسال و پس از ارجاع آن به این شعبه و ثبت و تکمیل آن توسط دفتر اینک پرونده تکمیلاً تحت نظر است خلاصه لایحه اعتراضیه وکیل فرجام‌خواه از این قرار است... به‌صراحت ماده 4 قانون مدنی اثر قانون نسبت به آتیه است و قانون نسبت به ماقبل اثری ندارد و لذا ملاک در تعیین حصه و سهم از ماترک تاریخ فوت مورث است نه تاریخ صدور گواهی حصر وراثت و به دلالت گواهی انحصار وراثت پیوست پرونده آقای ح.ص. مورث خانم ر. در تاریخ ض1375/9/15 فوت کرده تاریخ تصویب و اصلاح ماده 946 قانون مدنی ضمن حتی علی‌فرض اینکه وی در تاریخ معامله محجور هم بوده، با توجه به اینکه به موجب قانون حاکم در تاریخ 1375 اصولاً وی سهمی از زمین مذکور نداشته تا بتواند معامله‌ای نسبت به آن انجام دهد که متعاقباً به لحاظ حجر و عدم اهلیت او آن معامله باطل اعلام شود لذا نقض دادنامه فرجام‌خواسته را درخواست نموده است. محتویات پرونده حکایت دیگری ندارد.

خیلی عالی

بهترین وکیل املاک و مستغلات بهترین وکیل ارث ایران بهترین وکیل ارث بهترین وکیل ورثه وکیل مهدی جلالی بهترین وکیل داوری بهترین وکیل شهران بهترین وکیل مشهد

مشاور و وکیل دادگستری مهدی جلالی شنبه 30 تیر‌ماه سال 1397 ساعت 08:56